Köln +49(0)221 94336530

Przebieg procedury rozwodowej

Przebieg procedury rozwodowej

Sądem właściwym w sprawach rozwodowych jest sąd rodzinny, odpowiedni wydział sądu rejonowego. Sąd rodzinny właściwy jest nie tylko w sprawie rozwodowej w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale też w sprawach będących konsekwencją ustania małżeństwa, jak podział majątku i tym podobne.

1)      Najpierw należy wnieść do sądu rodzinnego  wniosek o rozwód, może to przebiegać wyłącznie za pośrednictwem adwokata (§ 78 Abs. 2 ZPO). Adwokat przygotowuje wniosek i wnosi go do sądu. Wniosek o rozwód może być złożony przez tylko jednego z małżonków, nawet jeśli oboje chcą się rozwieść.

2)      Sąd rodzinny kieruje wniosek ku drugiemu małżonkowi. (Na podstawie daty doręczenia wniosku oblicza się czas trwania małżeństwa. Ma on znaczenie dla obliczania wysokości wyrównania dorobków i wyrównania alimentacyjnego.)

Stronie przeciwnej udziela się możliwość zajęcia stanowiska. Może ona zaprzeczyć wnioskowi lub zgodzić się na rozwiązanie małżeństwa za obopólną zgodą. Gdy strona przeciwna nie zgadza się na rozwód lub składa inne wnioski (np. wniosek o alimenty), konieczna jest także reprezentacja adwokata. Stąd wynika, że adwokat nie jest konieczny jedynie wtedy, gdy rozwód i poboczne kwestie zostały całkowicie uzgodnione.

3)      Jak tylko sąd rodzinny otrzyma wyżej wymienione stanowisko,  dostarcza obu stronom formularze. Ich wypełnienie służy obliczeniu wyrównania alimentacyjnego

4)      Gdy wyrównanie alimentacyjne zostanie już obliczone , sąd wyznacza termin rozprawy rozwodowej. Oznacza to ustne postępowanie przed sądem , na którym oboje małżonkowie muszą być obecni.  Rozprawa nie trwa zwykle dłużej niż 15 minut. Małżonkowie muszą zabrać głos jedynie odnośnie swoich wniosków w sprawie rozwodowej, nie trzeba ich jednak uzasadniać.

W toku rzeczonego ustnego postępowania mogą być rozpatrywane także sprawy wynikające ze skutków rozwodu. Podczas gdy obligatoryjne jest rozstrzygnięcie o wyrównaniu alimentacyjnym, w gestii małżonków pozostaje, czy sąd ma zadecydować o prawie do opieki nad dzieckiem, o sprzętach domowych, mieszkaniu, przyznaniu poszczególnych składników majątkowych. Chodzi tu o fakultatywne kwestie („Kann- Folgesachen”), które nie stają się automatycznie przedmiotem sprawy rozwodowej, jedynie w przypadku gdy wniosą o to małżonkowie. W obliczu wprowadzenia do postępowania nowych wątków, znacznie wpływa to na jego długość. Z drugiej strony, oferuje to możliwość uzyskania kompleksowego rozstrzygnięcia stosunków między rozwodzącymi się.

Najbardziej optymalnym rozwiązaniem jest, by małżonkowie porozumieli się przed rozprawą sądową co do warunków i skutków  rozwodu. Wtedy sąd musi poświęcić więcej czasu jedynie na wyrównanie alimentacyjne. Jest to co prawda stan, którego realizacja jest mile widziana, jednak w praktyce występuje on rzadko.

5)      Na koniec sąd wydaje postanowienie orzekające o rozwodzie, na które obie strony mogą złożyć zażalenie.

Gdy obie strony są zadowolone z postanowienia, istnieją dwie drogi, by postanowienie stało się prawomocne

Gdy obie strony są reprezentowane przez adwokata, mogą złożyć rezygnację ze środka procesowego. Takie oświadczenie powoduje, że rozwód jest prawomocny z mocą natychmiastową.

Takiej możliwości nie ma, gdy choć jedyna ze stron pozbawiona jest reprezentacji przez adwokata. Wtedy rozwód jest prawomocny dopiero po upływie czterech tygodni. Termin ten liczy się od daty doręczenia postępowania orzekającego o rozwodzie.

Przesłanki rozwodu

§ 1565 Abs. 1 S. 1 BGB stanowi, że aby doszło do rozwodu, małżeństwo musi ulec rozpadowi. Rozpad małżeństwa domniemywa się, gdy małżonkowie mieszkają oddzielnie dłużej niż 1 rok (§ 1365 Abs. 1 S. 2 BGB). Przyczyna, dla której małżeństwo uległo rozpadowi, nie musi zostać wykazana.  Stąd, nie dochodzi się kto za to ponosi winę (tzw. zasada winy, stosowana kiedyś w Niemczech, a stosowana wciąż w niektórych krajach).

Przesłanki rozwodu zależą od tego, jak długo małżonkowie żyją oddzielnie (przy czym nie musi to oznaczać wyprowadzki ze wspólnego mieszkania).

Separacja rozpoczęła się niedawno (trwa krócej niż 1 rok)

Także w przypadku, gdy małżonkowie mieszkają ze sobą krócej niż 1 rok, możliwy jest rozwód. Mianowicie w ciężkich przypadkach, gdy trwanie w małżeństwie uważa się za niewykonalne (§ 1565 Abs. 2 BGB). Za takowe należy uznać wypadki znęcania się,  uzależnienia od narkotyków i alkoholu, a także poważne nadużycia zaufania.

Separacja trwa już dłużej niż 1 rok

Gdy oboje małżonkowie doszli do wniosku, że małżeństwa nie da się już uratować i są zgodni, że rok faktycznej separacji już upłynął (nie trzeba już podpierać tego żadnymi dowodami) małżeństwo uważa się za uległe rozpadowi i może zostać bez dalszych przeszkód rozwiązane.

Także gdy tylko jeden małżonek żąda rozwodu, jego udzielenie jest możliwe, z tą różnicą, że tu konieczne staje się udokumentowanie upływu czasu wymaganego przez prawo.

Czy potrzebuję adwokata?

Strona wnioskująca o rozwód generalnie potrzebuje adwokata, strona przeciwna nie musi go angażować. Zrezygnowanie z adwokata jest sensowne wtedy, gdy strony przeciwne nie wnoszą przeciwko sobie żadnych wniosków (rozwód za porozumieniem stron). Gdy strona przeciwna w ramach postępowania stawia dodatkowe wnioski (jak prawo do opieki), wtedy potrzebny jest adwokat.

W przypadku rezygnacji ze środka prawnego obie strony powinny być reprezentowane przez adwokata. Taka rezygnacja sprawia, że rozwód staje się prawomocny z mocą natychmiastową.

Gdy wyobrażacie sobie Państwo siebie na sali sądowej, pozbawionych reprezentacji adwokata, odpowiadających na wszystkie podniesione kwestie krótkim „Tak”, bez możliwości wyrażenia własnych propozycji, wywołuje to przypuszczalnie uczucie pewnego dyskomfortu. By  go Państwu oszczędzić, chcemy zachęcić Państwa do skorzystania z naszej profesjonalnej pomocy przy  tak ważnym i posiadającym doniosłe skutki wydarzeniu, jakim jest rozwód.

Zaleca się przynajmniej skorzystanie z porady adwokata. Ten, kto nie zna przysługujących mu praw, jest zwykle na straconej pozycji. Adwokat reprezentując interesy strony, troszczy się  o jak najlepszy przebieg sprawy.

„Wspólny” adwokat

Wbrew powszechnie panującej opinii nie jest możliwe, aby ten sam adwokat był pełnomocnikiem zarówno Państwa jak i Państwa partnera.

Adwokat popełniłby tym samym czyn karalny (§ 34 BRAO i. V. m. § 31 a IV BRAO, § 3 BORA). Co więcej, także doradzanie obu małżonkom nie jest dozwolone, gdyż już na tej płaszczyźnie dochodzi do konfliktu interesów.

Stąd logiczne jest, że adwokat nie może reprezentować swojego małżonka, gdyż interesy stron w postępowaniu rozwodowym są nie tylko różne, ale wręcz sprzeczne. Najlepiej daje się to zobrazować za pomocą kwestii płatności na utrzymanie: Podczas gdy ja chcę dostać więcej, druga strona chce płacić mniej.

Szybki rozwód

Rozwód trwa zwykle co najmniej cztery miesiące. Niektóre postępowania trwają znacznie dłużej. Kluczowe jest, jak szybko są Państwo w stanie porozumieć się z partnerem. Im więcej punktów spornych, tym bardziej przeciąga się postępowanie. Stąd najlepiej, jeśli strony zdecydują się na rozwód za porozumieniem stron.

Gdy są Państwo zainteresowani tym, by przez cały proces przejść jak najszybciej, zaleca się zastosowanie tych tricków:

1)      Postępowanie odnośnie wyrównania alimentacyjnego musi zostać przeprowadzone przy każdym rozwodzie, przyczynia się ono do niezmiernego wydłużenia całego procesu.  Można temu przeciwdziałać poprzez wczesne przedłożenie wniosku o ustalenie okresów ubezpieczeniowych do odpowiedniego ubezpieczyciela emerytalnego. Prześle on Państwu stosowne dokumenty.

2)      Dodatkowo, wraz z wnioskiem o rozwód, można wnieść do sądu już wypełnione formularze odnośnie wyrównania alimentacyjnego. Te dla landu NRW znajdują się na stronie pod linkiem:

http://www.justiz.nrw.de/BS/formulare/versorgungsausgleich/v_10.pdf

3)      Oferuje się Państwu także możliwość rezygnacji z wyrównania alimentacyjnego, możliwe jest to jeszcze przed wniesieniem wniosku o rozwód. O przebieg takiej procedury proszę zapytać zaufanego adwokata. On dokładnie objaśni Państwu jak prawomocnie wyłączyć konieczność wyrównania alimentacyjnego i pomoże Państwu oszczędzić czas.

4)      Kolejną opcją jest zrezygnowanie ze środka prawnego, oświadczone pod koniec rozprawy. Wtedy to rozwód staje się bezzwłocznie prawomocny (Uwaga! Każda za stron musi być w tym przypadku reprezentowana przez adwokata)

Tak zwany „Rozwód on- line”

Na wstępie należy zaznaczyć, że nie określenie to nie kryje w sobie tego, co mogłoby się wydawać. Prawomocne zakończenie małżeństwa na mocy kliknięcia myszką nie jest w Niemczech możliwe. Konieczną przesłanką rozwodu jest także obecność małżonków w sądzie. Co można załatwić „on- line” to co najwyżej wymiana korespondencji z adwokatami. Wszystkie formularze, dokumenty i pouczenia są przesyłane mailowo. Nie oznacza to jednak redukcji kosztów, gdyż opłaty są statuowane ustawowo i obowiązują także w obrocie elektronicznym. Redukcji kosztów może za to służyć porada fachowego adwokata, specjalizującego się w tej dziedzinie, który wskaże jak uprościć postępowanie, co jest równoznaczne z korzyścią dla strony.

Mogą powstać także ukryte koszty. Gdy wybierają Państwo usługi adwokata spoza Państwa okręgu sądowego, mogą zostać Państwo obciążeni kosztami dojazdu i kosztami powstającymi w związku z jego nieobecnością w kancelarii.

Rozwód on- line może być uznany za korzystne rozwiązanie, gdy obie strony są całkowicie zgodne co do skutków rozwodu i oprócz orzeczenia o rozwodzie, żadne z małżonków nie wnioskuje o dodatkowe decyzje. Taka sytuacja nie będzie miała jednak praktycznej racji bytu, lub w najlepszym razie dojdzie do niej niezmiernie rzadko.